เลือกแบตหุ่นยนต์ ESP32: ถ่าน AA, 18650 หรือ LiPo แบบไหนดี

เทียบถ่าน AA, 18650 และ LiPo สำหรับหุ่นยนต์ 2 ล้อ ทั้งแรงดัน ความจุ ราคา และความปลอดภัย วิธีต่อแบต 2S ผ่าน buck 5 V เข้า ESP32 และการชาร์จ 18650 ให้ปลอดภัย

อัปเดต 2026-11-02

สำหรับหุ่นยนต์ 2 ล้อขนาดเล็กที่ใช้ ESP32 กับมอเตอร์เกียร์ TT ตัวเลือกที่คุ้มที่สุดคือถ่าน 18650 สองก้อนต่ออนุกรม (2S, 7.4 V) จ่ายเข้า motor driver โดยตรง แล้วใช้ buck converter ลดเป็น 5 V เลี้ยงบอร์ด ชาร์จซ้ำได้ จ่ายกระแสได้สูง และหาซื้อง่าย ถ่าน AA เหมาะกับการเริ่มต้นแบบไม่อยากยุ่งกับการชาร์จ ส่วน LiPo เหมาะกับหุ่นที่ต้องการน้ำหนักเบาและกระแสสูงมาก

เทียบตัวเลือก

ความจุจริงขึ้นกับยี่ห้อและกระแสที่ใช้ ถ่าน 18650 ที่โฆษณาว่า 6,000–9,900 mAh เป็นของปลอมแทบทั้งหมด ถ่านของแท้ขนาดนี้มีความจุไม่เกินราว 3,500 mAh

ต่อแบต 2S เข้า ESP32 อย่างไร

ESP32 ทำงานที่ 3.3 V และบอร์ด DevKit รับไฟเข้าทางขา 5V (VIN) แล้วลดเป็น 3.3 V ด้วย regulator บนบอร์ด แบต 2S มีแรงดัน 6–8.4 V สูงเกินกว่าจะต่อตรงได้ จึงต้องแบ่งไฟเป็นสองทาง:

แบต 2S ──▶ สวิตช์ ──┬──▶ VM ของ motor driver (มอเตอร์ใช้ 7.4 V ได้เลย)
                    │
                    └──▶ buck converter (ตั้งไว้ 5.0 V) ──▶ ขา 5V ของ ESP32 + servo + เซนเซอร์ 5 V
GND ทุกส่วนต่อถึงกัน

• ตั้งแรงดัน buck ก่อนต่อบอร์ด buck แบบปรับได้ต้องหมุน trimpot แล้ววัดด้วยมัลติมิเตอร์ให้ได้ 5.0 V ก่อน ไม่งั้นอาจส่งแรงดันเต็มแบตเข้าบอร์ด
• ห้ามจ่ายเข้าขา 3V3 ตรงๆ ขา 3V3 ไม่ผ่าน regulator แรงดันเกิน 3.6 V ทำให้ชิปเสียได้ทันที
• เสียบ USB พร้อมแบตได้ไหม บอร์ด DevKit ส่วนใหญ่มีไดโอดกันไฟย้อนจาก USB แต่ขา 5V ไม่มี ช่วงอัปโหลดโค้ดให้ปิดสวิตช์แบตไว้ก่อนจะปลอดภัยที่สุด
• ทำไมไม่ใช้ AA 4 ก้อนเลี้ยงทุกอย่าง ได้ แต่ไฟจะตกตอนมอเตอร์ออกตัวจนบอร์ดรีเซ็ต อ่านต่อใน ESP32 รีเซ็ตเองตอนมอเตอร์หมุน

แบตอยู่ได้นานเท่าไร

ประมาณได้จาก ความจุ (mAh) ÷ กระแสเฉลี่ย (mA) = ชั่วโมง หุ่น 2 ล้อทั่วไปใช้กระแสประมาณนี้:

ถ่าน 18650 ของแท้ 2,500 mAh กับหุ่นที่ใช้เฉลี่ยราว 700 mA จึงวิ่งได้ประมาณ 2.5–3 ชั่วโมง (ใช้ได้ไม่ถึงความจุเต็มเพราะต้องหยุดก่อนแบตหมดเกลี้ยง) ตัวเลข mA ของ 5 V และ 3.3 V ในหน้า Wiring ของตัวจำลองช่วยประมาณส่วนของบอร์ดและเซนเซอร์ได้

วัดแรงดันแบตด้วย ESP32

ต่อตัวต้านทาน 20 kΩ กับ 10 kΩ แบ่งแรงดันแบต (สูงสุด 8.4 V) ให้เหลือราว 2.8 V แล้วอ่านด้วยขา ADC1 (เลือก ADC1 เพราะ ADC2 อ่านไม่ได้ตอนเปิด WiFi)

แบต + ──[ 20 kΩ ]──┬──▶ GPIO35
                   │
                 [ 10 kΩ ]
                   │
                  GND

const int BATT_PIN = 35;
const float RATIO = (20.0 + 10.0) / 10.0;   // ค่าที่อ่านได้ × 3 = แรงดันแบต

float batteryVolts() {
  return analogReadMilliVolts(BATT_PIN) * RATIO / 1000.0;
}

void loop() {
  float v = batteryVolts();
  if (v < 6.6) {
    // เหลือราว 3.3 V ต่อก้อน: หยุดมอเตอร์ แสดงหน้าเศร้า แล้วเตือนให้ชาร์จ
  }
}

ค่าที่อ่านได้คลาดเคลื่อนได้สัก 0.1–0.2 V ให้เทียบกับมัลติมิเตอร์ครั้งหนึ่ง แล้วปรับ RATIO ให้ตรง

ชาร์จและเก็บ 18650 อย่างปลอดภัย

• ใช้ที่ชาร์จ Li-ion โดยเฉพาะ ที่ชาร์จจะจ่ายกระแสคงที่แล้วตัดที่ 4.2 V ต่อก้อน อย่าชาร์จด้วยอะแดปเตอร์จ่ายไฟธรรมดา
• ถอดถ่านออกจากรางมาชาร์จทีละก้อน รางถ่าน 2S ทั่วไปไม่มีวงจรเกลี่ยไฟ ถ้าชาร์จทั้งชุดผ่านรางโดยไม่มีบอร์ด BMS 2S ถ่านสองก้อนอาจเต็มไม่เท่ากัน
• ใส่ถ่านที่ความจุและอายุใกล้กัน ซื้อพร้อมกันเป็นคู่ และใช้คู่กันตลอด
• อย่าใช้จนแรงดันต่ำกว่า 3.0 V ต่อก้อน (6.0 V ต่อชุด) ถ่านจะเสื่อมเร็ว บางก้อนชาร์จกลับไม่ได้อีก
• ระวังลัดวงจร ถ่าน 18650 จ่ายกระแสได้หลายแอมป์ สายแตะกันอาจร้อนจนละลาย ต่อสวิตช์และฟิวส์ระหว่างแบตกับวงจรถ้าทำได้
• ไม่ชาร์จทิ้งไว้โดยไม่มีคนดู และเลิกใช้ถ่านที่บวม มีรอยบุบ หรือร้อนผิดปกติ

ชิ้นส่วน

ชุดไฟของหุ่นในตัวจำลอง: ถ่าน 18650 สองก้อน รางถ่าน 2S สวิตช์ buck 5 V และที่ชาร์จ

ราคาประมาณการ ณ 2026-10-31 ยังไม่ได้ตรวจกับร้าน · บางลิงก์เป็นลิงก์ affiliate (อ่านเพิ่ม)

ลองในตัวจำลอง

หน้า Wiring แสดงวงจรไฟแบบแยกราง 7.4 V / 5 V / 3.3 V พร้อมกระแสของแต่ละราง ลองเพิ่มเซนเซอร์หรือ servo ในหน้า Robot Body แล้วกลับไปดูว่ากระแสเพิ่มขึ้นเท่าไร

เปิดวงจรไฟของหุ่นในตัวจำลอง →