ESP32 อ่าน analog ไม่ได้ตอนเปิด WiFi: เลือกขา ADC1 กับ ADC2 ให้ถูก

ทำไม analogRead() บนบางขาของ ESP32 ใช้ไม่ได้เมื่อเปิด WiFi ขาไหนเป็น ADC1 ที่ใช้ได้ตลอด และทำอย่างไรเมื่อเซนเซอร์ analog มีมากกว่าขาที่ว่าง

อัปเดต 2026-10-31

อาการที่เจอบ่อย: เซนเซอร์ analog อ่านค่าได้ปกติตอนทดสอบ แต่พอเพิ่มโค้ด WiFi เข้าไป analogRead() กลับได้ค่าผิดหรืออ่านไม่ได้ สาเหตุคือขานั้นอยู่บน ADC2 ซึ่ง ESP32 ใช้ร่วมกับวงจร WiFi บทความนี้พูดถึง ESP32 รุ่นแรก (ESP32-WROOM-32 บนบอร์ด DevKit V1) รุ่น S2, S3 และ C3 จัดขาต่างออกไป

ADC1 กับ ADC2

ADC	ขา (GPIO)	ใช้ตอนเปิด WiFi
ADC1	32, 33, 34, 35, 36 (VP), 39 (VN)	✅ ได้
ADC2	0, 2, 4, 12, 13, 14, 15, 25, 26, 27	❌ ไม่ได้

บนบอร์ด DevKit V1 จึงมีขา analog ที่ใช้ได้แน่นอนแค่ 6 ขา และในนั้น GPIO 34, 35, 36, 39 เป็นขา input อย่างเดียว ไม่มีตัวต้านทาน pull-up ภายใน ใช้กับเซนเซอร์ analog ได้ดี แต่ใช้กับปุ่มกดต้องต่อ pull-up ภายนอกเอง

ถ้าโปรเจกต์ไม่ใช้ WiFi เลย ขา ADC2 ก็อ่านค่าได้ตามปกติ แต่ถ้าวันหนึ่งอยากเพิ่มการควบคุมผ่านมือถือ จะต้องย้ายขาใหม่ทั้งหมด จึงควรวางเซนเซอร์ analog บน ADC1 ตั้งแต่แรก

ตัวอย่าง: หุ่นยนต์หาแสงใช้ ADC1 ครบ 6 ขา

หุ่นใน โปรเจกต์หุ่นยนต์หาแสง มี LDR 2 ตัวกับ IR Sharp 4 ตัว รวม 6 สัญญาณ analog พอดีกับ ADC1 ตัวจำลองจัดขาให้โดยเลือก ADC1 ก่อนเสมอ:

การต่อขาบน ESP32 DevKit V1 (จัดขาอัตโนมัติจากตัวจำลอง)
TB6612FNG Motors	`VM` → แบต 7.4 V `VCC` → 3V3 `GND` → GND `PWMA` → GPIO25 `AIN1` → GPIO13 `AIN2` → GPIO4 `PWMB` → GPIO26 `BIN1` → GPIO19 `BIN2` → GPIO21 `STBY` → 3V3 (ต่อค้างไว้)
HC-SR04 Front sonar	`VCC` → 5V `TRIG` → GPIO22 `ECHO` → GPIO14 `GND` → GND
LDR Left eye LDR	`VCC` → 3V3 `GND` → GND `AO` → GPIO32
LDR Right eye LDR	`VCC` → 3V3 `GND` → GND `AO` → GPIO33
Microswitch Front bumper	`COM` → GND `NO` → GPIO16
GP2Y0A21 IR front-left	`VCC` → 5V `GND` → GND `VO` → GPIO34
GP2Y0A21 IR front-right	`VCC` → 5V `GND` → GND `VO` → GPIO35
GP2Y0A21 IR left side	`VCC` → 5V `GND` → GND `VO` → GPIO36
GP2Y0A21 IR right side	`VCC` → 5V `GND` → GND `VO` → GPIO39
Microswitch Rear bumper	`COM` → GND `NO` → GPIO17
SG90 Head servo	`GND` → GND `VCC` → 5V `PWM` → GPIO27
ST7789 Face Display	`GND` → GND `VCC` → 3V3 `SCL` → GPIO18 `SDA` → GPIO23 `RES` → GPIO5 `DC` → GPIO15 `BLK` → 3V3 (ต่อค้างไว้)

ถ้าเพิ่มเซนเซอร์ analog ตัวที่ 7 ตัวจำลองจะจำเป็นต้องใช้ขา ADC2 และขึ้นคำเตือนในหน้า Wiring ว่า “อ่านค่าไม่ได้ขณะเปิด WiFi” ลองดูได้ด้วยการเพิ่ม IR อีกตัวในหน้า Robot Body

เปิดหุ่นหาแสงแล้วลองเพิ่มเซนเซอร์ →

เมื่อขา analog ไม่พอ

ใช้ ADC ภายนอก ADS1115 ต่อผ่าน I²C (ใช้แค่ 2 ขาร่วมกับอุปกรณ์ I²C อื่น) ได้ 4 ช่องต่อชิป ความละเอียด 16 บิต ต่อได้สูงสุด 4 ชิปบนบัสเดียวโดยตั้ง address 0x48–0x4B ตัวจำลองใช้วิธีนี้กับ Raspberry Pi ที่ไม่มีขา analog เลย
เปลี่ยนเป็นเซนเซอร์แบบดิจิทัล เช่นใช้ HC-SR04 หรือเซนเซอร์ระยะแบบ I²C (เช่น VL53L0X) แทน IR analog บางตัว
ใช้ ADC2 เฉพาะกับงานที่ไม่ต้องอ่านค่าระหว่างเปิด WiFi ทางนี้ยุ่งยากและพลาดง่าย แนะนำเป็นทางสุดท้าย

เรื่องอื่นที่ควรรู้เกี่ยวกับ ADC ของ ESP32

analogRead() ให้ค่า 0–4095 (12 บิต) ใน Arduino core ค่าเริ่มต้นวัดได้ถึงราว 3.1–3.3 V
ค่าที่อ่านไม่เป็นเส้นตรงช่วงใกล้ 0 V และใกล้ค่าสูงสุด ถ้าต้องการแปลงเป็นแรงดันจริงใช้ analogReadMilliVolts()
ห้ามให้แรงดันเข้าขาเกิน 3.3 V เซนเซอร์ที่เลี้ยงด้วย 5 V และส่งสัญญาณได้ถึง 5 V ต้องแบ่งแรงดันก่อน (เหมือนกรณี ขา ECHO ของ HC-SR04)